Thông liên thất với áp lực thất phải cao — có phải tăng áp phổi?
Trẻ 9 tháng có thông liên thất lớn. Siêu âm ghi "áp lực thất phải tăng, nghĩ tăng áp động mạch phổi". Ca này rèn cách tách bạch áp lực, lưu lượng và sức cản, và cách quyết định khi nào cần thông tim.
Rà soát lần cuối 27/07/2026 · Cần thẩm định bởi: Bác sĩ tim mạch nhi, Bác sĩ siêu âm tim
Bệnh cảnh
Bé gái 9 tháng, cân nặng 6,1 kg (chậm tăng cân từ tháng thứ 3). Tiền sử: thở nhanh khi bú, vã mồ hôi trán, ba đợt viêm phổi phải nhập viện. Đang dùng lợi tiểu theo đơn tuyến trước.
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Nhịp tim | 140 lần/phút |
| Nhịp thở | 58 lần/phút, có rút lõm nhẹ |
| SpO₂ khí trời | 96% (tay phải và chân như nhau) |
| Huyết áp cánh tay phải | 84/48 mmHg |
| Tiếng tim | Tiếng thổi toàn tâm thu 3/6 bờ trái xương ức thấp; T2 mạnh, tách đôi hẹp |
| Mỏm tim | Tăng động, lệch ra ngoài; có rung tâm trương ở mỏm |
| Gan | Dưới bờ sườn 3 cm |
Kết luận siêu âm tuyến trước: "Thông liên thất phần quanh màng đường kính 9 mm, dòng trái–phải, vận tốc tối đa 2,4 m/s. Áp lực thất phải tăng. Theo dõi tăng áp động mạch phổi."
Đi từng bước
- Ước tính áp lực bằng DopplerNâng caoNhũ nhiVận tốc tối đa qua lỗ thông là 2,4 m/s và huyết áp tâm thu cánh tay là 84 mmHg. Áp lực tâm thu thất phải ước tính gần nhất với giá trị nào?
Chẩn đoán
Điểm học được
- Chênh áp qua lỗ thông ≠ áp lực thất phải. Luôn kèm huyết áp hệ thống đo cùng thời điểm.
- Áp lực = lưu lượng × sức cản: áp lực động mạch phổi cao có thể do lưu lượng lớn với sức cản còn thấp.
- Chỉ có tính sức cản mới phân biệt được nhóm còn mổ được và nhóm đã mất chỉ định.
- Ở trẻ em, sức cản phải được chỉ số hoá theo diện tích cơ thể.
- Kết luận "tăng áp động mạch phổi" mà không phân tích thêm có thể khiến bệnh nhân bị trì hoãn phẫu thuật một cách sai lầm.
Bệnh liên quan
Tài liệu tham khảo
- 1.
Humbert M, Kovacs G, Hoeper MM, et al.. 2022 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. European Heart Journal. 2022;43(38):3618-3731.
- 2.
Abman SH, Hansmann G, Archer SL, et al.. Pediatric Pulmonary Hypertension: Guidelines From the American Heart Association and American Thoracic Society. Circulation. 2015;132(21):2037-2099. doi:10.1161/CIR.0000000000000329. PMID: 26534956.
- 3.
Feltes TF, Bacha E, Beekman RH 3rd, et al.. Indications for Cardiac Catheterization and Intervention in Pediatric Cardiac Disease: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2011;123(22):2607-2652. doi:10.1161/CIR.0b013e31821b1f10. PMID: 21536996.
- 4.
Lopez L, Saurers DL, Barker PCA, et al.. Guidelines for Performing a Comprehensive Pediatric Transthoracic Echocardiogram: Recommendations From the American Society of Echocardiography. Journal of the American Society of Echocardiography. 2024;37(2):119-170. doi:10.1016/j.echo.2023.11.015. PMID: 38309834.
Trích dẫn theo kiểu Vancouver rút gọn. Nhãn «Đã xác minh» nghĩa là định danh tài liệu (tên, tạp chí, năm, tập/số/trang, DOI hoặc PMID) đã được đối chiếu trực tiếp với nguồn chính thức — không đồng nghĩa với việc nội dung diễn giải đã được bác sĩ chuyên khoa thẩm định.